Η Μονάδα Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση του ΕΠΙΨΥ, αποτελεί Μονάδα Ψυχικής Υγείας,  ιδρύθηκε με την υπ 'αριθμ. Γ3β/Γ.Π.71272/15.12.2022 ΥΑ άδεια ίδρυσης και λειτουργεί με την υπ' αριθμ. Γ3β/Γ.Π.29666/31.5.2024  άδεια λειτουργίας. Η ανάθεση της μονάδας στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ)  ήταν σε συνέχεια της υπ' αριθμ. Γ3β/Γ.Π.οικ.44583/29-07-2022 (ΑΔΑ: 6ΒΚΚ465ΦΥΟ-3ΘΗ) Πρόσκλησης Ενδιαφέροντος του Υπουργείου Υγείας και της αξιολόγησης του φακέλου πρότασης από την Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης. Χρηματοδοτήθηκε  στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στο πλαίσιο του έργου «Δημιουργία νέων Μονάδων Ψυχικής Υγείας για την ενίσχυση της προσβασιμότητας του πληθυσμού σε υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας» της Δράσης «Μεταρρύθμιση των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας» (ID 16820) και βάσει της απόφασης ένταξης με δικαιούχο το Υπουργείο Υγείας (ΔΨΥ) και φορέα λειτουργίας το ΕΠΙΨΥ.

Πρόκειται για έργο που η σκοπιμότητα ανάπτυξης και λειτουργίας εντάχθηκε στην πολιτική ψυχικής υγείας του Υπουργείου Υγείας, ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ, με βασικό στόχο την ενίσχυση της παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας στους πολίτες μέσα στην κοινότητα. Αποτελεί μια καινοτόμα Μονάδα Ψυχικής Υγείας, από τις πρώτες οκτώ που εγκρίθηκαν στην Ελλάδα ενώ στην Ευρώπη και Αγγλία είχε ήδη διαπιστωθεί η αναγκαιότητά τους. Ο όρος Πρώτο Ψυχωτικό Επεισόδιο αποδίδει την κατάσταση όπου ένα άτομο παρουσιάζει για πρώτη φορά στοιχεία απώλειας της επαφής του με την πραγματικότητα, δηλαδή ψυχωτικά συμπτώματα όπως παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, αποδιοργανωμένο λόγο ή συμπεριφορά. .Η ανάγκη για Έγκαιρη Παρέμβαση στην Ψύχωση προέκυψε μέσα από την έρευνα. Απαιτήθηκε ένας πενταετής κύκλος που ξεκίνησε θεσμικά το 2018 με την δημιουργία της Ομάδα Εργασίας για την εκπόνηση κατευθυντήριων οδηγιών και τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για τη λειτουργία των Μονάδων Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση. Οι διαταραχές του ευρύτερου ψυχωτικού φάσματος είναι συχνές και αφορούν το 3% του γενικού πληθυσμού. Ο ετήσιος αριθμός των νέων περιστατικών στην Ευρώπη κυμαίνεται σε 10-60/100.000 κατοίκους. Στην χώρα μας υπολογίζεται πως περίπου 3.000 νεαρά άτομα συνήθως της μετεφηβικής ή πρώιμης ενήλικης ηλικίας θα νοσήσουν κάθε χρόνο από πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο. Διεθνείς συστηματικές μελέτες απέδειξαν τα πολλαπλά πλεονεκτήματα της συγκεκριμένης θεραπευτικής πρότασης σε ότι αφορά την κλινική πορεία, τη λειτουργική αποκατάσταση και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του νεαρού ατόμου που πάσχει από Πρώτο Ψυχωτικό Επεισόδιο. Αποτελεί ορόσημο στην ιστορία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης του τόπου. Για πρώτη φορά η Πολιτεία στέφεται έμπρακτα προς την κατεύθυνση της πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης στις πλέον σοβαρές ψυχικές διαταραχές, δηλαδή αυτές του φάσματος των ψυχώσεων. Έμπρακτα η υπηρεσία Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση στρέφεται προς την κατεύθυνση της πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης στις πλέον σοβαρές ψυχικές διαταραχές, δηλαδή αυτές του φάσματος των ψυχώσεων. Πρόκειται για υπηρεσίες που θέτουν την κοινοτικά προσανατολισμένη έγκαιρη φροντίδα για τους νεαρούς ασθενείς και τις οικογένειές τους, στο επίκεντρο της δράσης τους.

Υπηρετούνται οι  γενικές αρχές  στο πλαίσιο της φιλοσοφίας της Κοινοτικής Ψυχιατρικής που αποτελούν κατευθυντήριες γραμμές για τον σχεδιασμό και την οργάνωση της λειτουργίας κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.  Έχει τη δυνατοτήτα να παρέχει μια ολιστική και κοινοτικά προσανατολισμένη αντιμετώπιση της πρώιμης ψύχωσης, βάσει μιας σταδιοποιημένης, εξατομικευμένης κλινικής και ψυχοκοινωνικής προσέγγισης, περιλαμβάνοντας την οικογενειακή υποστήριξη και την λειτουργική επάνοδο του ασθενούς.